بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست؟

بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست؟

اگر برای سرویس یا خرید گیربکس حلزونی به دنبال روغن مناسب هستید، احتمالا با این سوال مواجه می‌شوید که بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست؟ انتخاب روغن مناسب و با کیفیت برای سرویس دوره‌ای گیربکس از اهمیت بالایی برخوردار است.

در جعبه دنده‌های حلزونی تماس بالایی بین ماردون و چرخ دنده‌ها وجود دارد که اگر از روغن کاری مناسبی برخوردار نباشند، دچار افزایش دما، اصطکاک، سایش و خوردگی خواهند شد؛ بنابراین انتخاب روغن مناسب می‌تواند از قطعات در برابر سایش و حرارت محافظت و در شرایط کاری مختلف سبب عملکرد صحیح گیربکس شود.

اما انتخاب روغن مناسب و با کیفیت فقط به انتخاب یک برند معروف با گرید مشخص محدود نمی‌شود. نوع گیربکس، سرعت دوران، میزان بار و گشتاور، دمای محیط کاری و همچنین جنس قطعات داخلی، از عواملی هستند که در انتخاب روغن مناسب نقش به سزایی ایفا می‌کنند.

به همین دلیل، قبل از خرید روغن باید مشخصات فنی گیربکس را بررسی کنید تا با توصیه سازنده و شرایط واقعی کار دستگاه مطابقت داشته باشد. در ادامه بررسی می‌کنیم بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست، چه ویژگی‌هایی دارد و هنگام انتخاب و تعویض آن باید به چه نکاتی توجه کرد.

چرا انتخاب روغن مناسب برای گیربکس حلزونی اهمیت دارد؟

همان طور که می‌دانیم روغن در گیربکس تنها وظیفه روان کردن چرخ دنده‌ها را ندارد بلکه وظیفه اصلی آن کاهش اصطکاک و سایش است، همچنین این ماده به کنترل حرارت ایجاد شده در زمان کار کمک می‌کند.

تماسی که بین ماردون و چرخ حلزون وجود دارد این سایش و حرارت را ایجاد می‌کند، اگر از روغن نامناسب و غلیظ استفاده کنید دمای کار و تلفات اصطکاکی افزایش پیدا می‌کند، از طرفی روغن غیر استاندارد ممکن است با مواد سازنده چرخ دنده‌ها و آب بندی گیربکس سازگار نباشد، بنابراین قبل از اینکه به دنبال یک برند خاص باشید نوع گیربکس حلزونی خود را در نظر گرفته و متناسب با آن اقدام به خرید کنید.

بهترین روغن برای گیربکس حلزونی از نظر برند چیست؟

در پاسخ به سوال بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست؟ اولین مورد برند محصول است که به ذهنتان خطور می‌کند؛ اگر به دنبال بهترین برند روغن برای گیربکس هستید ابتدا باید مشخصات فنی مورد نیاز آن را تعیین کنید.

امروزه سازندگان زیادی در حال تولید روغن‌های چرخ دنده هستند که از کیفیت متفاوتی برخوردارند؛ Casrol، Esso، Shell، IP، BP، Mobil، Agip، Kluber و روغن بهرامن جز بهترین برندهای داخلی هستند که از فروش بالایی برخوردارند.

برندهایی مانند Shell و Mobil محصولات تخصصی متعددی برای گیربکس‌های صنعتی و کاربردهای حلزونی دارند، برای مثال در خانواده Shell Omala محصولات مختلفی برای worm drive ارائه شده و Shell Omala S4 WE به‌ طور اختصاصی برای worm gear معرفی شده است؛ در مورد محصولات Mobil نیز خانواده‌هایی مانند Glygoyle برای برخی کاربردهای دنده حلزونی با پایه PAG عرضه شده‌اند.

بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چه ویژگی‌هایی دارد؟

شاید برای شما این سوال پیش بیاید که بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست؟ برای پاسخ به این سوال نمی‌توان نظر قاطعی بیان کرد! بهترین روغن برای گیربکس حلزونی روغنی است که گرید ویسکوزیته، نوع پایه و مواد افزودنی آن با مشخصات قطعه و شرایط کاری دستگاه مطابقت داشته باشد؛ در بسیاری از کاربردهای گیربکس‌های حلزونی، گریدهایی مانند ISO VG 220،ISO VG 320 و ISO VG 460 دیده می‌شوند.

با این حال، این موضوع به معنی مناسب بودن یک گرید مشخص برای تمام گیربکس‌های حلزونی نیست، گیربکس‌های حلزونی در شرایط مختلف آب و هوایی و بسته به عوامل متنوع، از موادی با خاصیت گرید و ویسکوزیته 150 الی 460 بهره می گیرند؛ برای مثال یک گیربکس تحت بار سنگین‌ به روغن vg320 و در بار و دمای کاری کمتر به vg220 احتیاج دارد، بنابراین اطلاعات روی پلاک یا دفترچه گیربکس را در اولویت قراره داده و منطبق با آن روغن مناسب را برگزینید.

البته باید خاطر نشان شویم این جدول یک راهنمای عمومی است و نباید جایگزین دستورالعمل سازنده گیربکس قرار بگیرد!

نحوه انتخاب بهترین روغن برای گیربکس حلزونی

عوامل مختلفی در انتخاب بهترین روغن برای گیربکس حلزونی موثر هستند که در این بخش از مقاله می‌خواهیم به آن‌ها بپردازیم؛ برای این که انتخاب دقیق‌تری داشته باشید باید سرعت گیربکس، میزان بار، دمای کاری، نوع چرخ دنده، شرایط کاری که به عنوان عوامل عمومی شناخته می‌شوند، توجه کنیم.

به عنوان مثال سرعت چرخش ماردون و چرخ‌ حلزون می‌تواند روی انتخاب ویسکوزیته تاثیر داشته باشد به همین دلیل یک گرید مشخص را نمی‌توان برای تمام گیربکس‌ها تجویز کرد یا هرچه بار و گشتاور موردنیاز بیشتر باشد، نیاز به روانکاری مناسب برای تحمل فشار و ایجاد فیلم روغن پایدار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ گیربکسی که چند ساعت در روز کار می‌کند با گیربکسی که به صورت مداوم و تحت بار سنگین فعالیت دارد، نیاز یکسانی به روغن ندارد.

نوع گیربکس و سری آن، مدل و ابعاد گیربکس، چگونگی آلیاژ و فلزی که در قسمت دنده‌های دستگاه به کار رفته است، مقدار اصطکاک میان چرخ دنده‌‌های گیربکس، اضافه بارهایی که فشار بسیاری را به قطعات داخلی گیربکس وارد می‌کنند، مقدار ارتغاشات ایجاد شده مانند شوک‌ها و فشارهای بالا و … از عوامل دیگری هستند که در انتخاب روغن مناسب تاثیر می‌گذارند.

هر چند وقت یک بار روغن گیربکس حلزونی را تعویض کنیم؟

علاه بر اینکه انتخاب بهترین روغن برای گیربکس حلزونی امری ضروری است، توجه به دوره‌های تعویض این روغن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ برای تعویض روغن نمی‌توان زمان ثابتی در نظر گرفت اما اگر زمان مناسبی برای آن در نظر نگیریم اصطکات بین اجزای گیربکس بیشتر شده و ذرات فلزی و گرد و غبار وارد قطعه می‌شود. فاصله تعویض به نوع روغن، دمای کاری، میزان بار، ساعت کارکرد، شرایط محیطی و توصیه سازنده بستگی دارد.

اگر از گیربکس حلزونی در شرایط کاری آلوده، تحت بار زیاد و دمای بالا استفاده می‌کنید باید وضعیت روغن مورد استفاده را با دقت بیشتری بررسی کنید. در این مواقع علاوه بر بررسی مقدار روغن، به رنگ، بوی غیر عادی، وجود ذرات فلزی، آلودگی و تغییر در وضعیت روغن توجه ویژه‌ای داشته باشید و در صورت مشاهده علائم غیر عادی، روغن را عوض کنید.

روغن صنعتی در اثر عواملی چون حرارت بالا با کاهش کیفیت روبرو می شود و دیگر کارایی موثری نخواهد داشت بنابراین جهت جلوگیری از بروز این عارضه، فرایند روان کاری را به طور دوره ای انجام دهید.
برخی روغن‌های سنتتیک تخصصی، به دلیل مقاومت بهتر در برابر اکسیداسیون، امکان فواصل سرویس طولانی‌تری دارند.

مضرات استفاده از روغن نامناسب برای گیربکس حلزونی

اگر روغن مناسبی برای چرخ دنده حلزونی خود استفاده نکنید آسیب‌های غیر منتظره‌ای به دستگاه شما وارد خواهد شد. افزایش غیر عادی دمای گیربکس، امکان ایجاد صدای غیر معمول هنگام کار، افزایش لرزش، تغییر وضعیت روغن یا رنگ آن، افزایش نشتی و کاهش راندمان یا عملکرد گیربکس از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است پیش بیاید.

بسیاری از افراد به دلیل در دسترس نبودن روغن گیربکس از روغن موتور یا هیدرولیک استفاده می‌کنند که یکی از اشتباهات رایج کاربران به شمار می‌رود؛ به‌طور معمول نباید روغن موتور یا روغن هیدرولیک را جایگزین روغن مخصوص گیربکس کرد، مگر اینکه سازنده گیربکس صراحتا استفاده از آن را تایید کرده باشد. روغن موتور برای شرایط کاری موتورهای احتراق داخلی طراحی شده و روغن هیدرولیک نیز برای انتقال نیرو و روانکاری سیستم‌های هیدرولیکی فرمول‌ بندی می‌شود.

برخی از افراد نیز ممکن است دو روغن را بدون اطمینان از سازگاری آن‌ها با هم مخلوط کنند که این موضوع در مورد روغن‌های سنتتیک با پایه‌های متفاوت اهمیت بیشتری دارد؛ برای نمونه، شل در مورد روغن PAG خود تصریح می‌کند که این روغن نباید با روغن‌های معدنی مخلوط شود و اگر قرار است نوع روغن تغییر کند، ابتدا مشخصات روغن جدید و دستورالعمل سازنده گیربکس بررسی شود و در صورت نیاز، روغن قبلی به‌طور کامل تخلیه شود.

جمع بندی

در پاسخ به این سوال که بهترین روغن برای گیربکس حلزونی چیست، نمی توان یک روغن با برند خاصی را برای تمامی گیربکس‌های حلزونی معرفی کرد و انتخاب صحیح روغن به عواملی مانند مدل و طراحی گیربکس، سرعت دوران، میزان بار، دمای کاری، جنس چرخ ‌دنده‌ها و مهم‌تر از همه توصیه سازنده بستگی دارد.

گریدهایی مانند ISO VG 220، 320 و 460 در برخی کاربردهای گیربکس حلزونی مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما انتخاب نهایی باید بر اساس مشخصات فنی همان گیربکس انجام شود.

همچنین توجه به زمان تعویض روغن و بررسی وضعیت آن، به اندازه انتخاب روغن مناسب اهمیت دارد؛ استفاده از روغن نامناسب، ترکیب روغن‌های ناسازگار یا جایگزین کردن روغن موتور و هیدرولیک بدون تایید سازنده می‌تواند باعث افزایش دما، سایش، نشتی و کاهش عمر گیربکس حلزونی شما شود، بنابراین اگر می‌خواهید گیربکس عملکرد بهتری داشته باشد و هزینه‌های تعمیر و نگهداری آن کاهش پیدا کند، همیشه مشخصات درج ‌شده روی پلاک یا دفترچه آن را در اولویت قرار دهید.