تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟
تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟
کاربرد بالای گیربکس های صنعتی در صنایع مختلف بر هیچ کسی پوشیده نیست، اگر در خرید گیربکس مناسب و متناسب با کارکرد دستگاه های خود دقت کافی نداشته باشید با هزینه های سنگین خرابی و توقف های ناگهانی روبه رو خواهید شد.
بسیاری از خریداران ممکن است با این سوال مواجه شوند که تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟ و کدام یک برای کار آنها مناسب است، ما در این مقاله با کاربرد و تعاریف گیربکس های قدرتی و سرعتی آشنا میشویم و تفاوت آن ها را از نظر عملکرد، ساختاری و کاربردی مقایسه میکنیم؛ پس با ما همراه باشید:
گیربکس صنعتی چیست؟
برای این که با موضوع “تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟” بیشتر آشنا شویم ابتدا باید بدانیم گیربکس چیست و چه کاربردی در مصارف صنعتی دارد؟
گیربکس صنعتی شامل مجموعه ای از چرخدنده ها است که نقش حیاتی در کنترل سرعت، گشتاور و راندمان دارد و همین امر آن ها را در اتوماسیون صنعتی و ماشین آلات ضروری میکند، به بیان دیگر گیربکس ها قدرت مکانیکی را از یک شفت ورودی به یک شفت خروجی به دو روش حیاتی منتقل میکنند:
- افزایش گشتاور: گشتاور در واقع نیروی پیچشی است که میتواند چرخش ایجاد کند و از این رو، عامل بسیار مهمی است، گیربکس ها میتوانند به راحتی این گشتاور را با نسبت مشخصی افزایش دهند، از این رو، به یک موتور با گشتاور کم اجازه میدهد تا به تجهیزات با مقاومت بالا نیرو بدهد.
- تغییر سرعت: چرخ دنده ها قدرت کنترل سرعت اتصال بین شفت های ورودی و خروجی را دارند، یک گیربکس میتواند سرعت چرخش را بسته به نیاز، کاهش یا افزایش دهد.
گیربکس قدرتی چیست؟
گیربکس قدرتی یا گیربکس کاهنده سرعت، یکی از تجهیزات صنعتی پرکارد است که برای انتقال نیرو، افزایش گشتاور و کاهش سرعت خروجی موتور در ماشین آلات صنعتی برای انجام کارهای سنگین به کار میرود.
این نوع گیربکس ها با تغییر نسبت دنده ها، سرعت چرخش را کاهش و نیروی تولیدی را افزایش میدهند تا موتور الکتریکی قادر باشد عملیات سنگینی مانند فشرده سازی، قالب گیری یا جابهجایی ها را به درستی و بدون تحمل فشار زیاد انجام دهد.
علاوه بر مواردی که بیان شد، گیربکس های قدرتی دنده هایی از جنس فولاد مقاوم، بدنهای مستحکم و با ابعاد بزرگ دارند و میتوانند بارهای سنگین و شوک های مکانیکی را به آسانی تحمل کنند.
پس اگر قصد ساخت دستگاه های بلوک زنی، میکسر بتن، بالابرهای صنعتی و ماشین آلات سنگین را دارید این گیربکس را به شما پیشنهاد میکنیم چرا که میتواند بدون اینکه کیفیت تولید را کاهش دهد یا آسیب جدی به تجهیزات وارد کند، قدرت را بالاتر ببرد.
گیربکس سرعتی چیست؟
گیربکس های سرعتی یا گیربکس افزاینده سرعت با تغییر نسبت دندهها گشتاور را کاهش و دور خروجی را بالا میبرند. این نوع گیربکس برای سیستمهایی که بار سبک تا متوسط دارند مناسب است و سرعت عمل، واکنش سریع و حرکت پیوسته در آنها از اهمیت بالایی برخوردار است.
طراحی این نوع از گیربکس به گونهای است که اصطکاک کمتری ایجاده کرده و امکان چرخش روان در دورهای بالا را فراهم میکند. عمده کاربرد این مدل در دستگاههایی مانند نوار نقالههای سبک، دستگاههای بستهبندی، خطوط مونتاژ، صنایع غذایی، فنها و سیستمهای تهویه است چرا که دقت، سرعت و حرکت نرم در این صنایع در اولویت قرار دارد.
ویژگیهای گیربکس قدرتی و سرعتی
| ویژگی | گیربکس قدرتی | گیربکس سرعتی |
| سرعت خروجی | کم | زیاد |
| گشتاور | بسیار بالا | پایین |
| تحمل بار | سنگین | سبک |
| مصرف انرژی | بیشتر | کمتر |
| کاربرد | صنایع سنگین | صنایع سبک |
| قیمت | معمولا بالاتز | اقتصادی تر |
| نوع گیربکس | خورشید، هلیکال، حلزونی | خورشیدی افزاینده، تسمهای پولی و افزاینده دندهای |
عمده تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟
گیربکسها از جهات ویژگیهای مختلف همچون ساختار، کاربرد و عملکرد تفاوتهایی دارند که در زیر به هریک اشاره کردهایم:
تفاوت گیربکس قدرتی و سرعتی از لحاظ ساختاری
گیربکسهای قدرتی و سرعتی از لحاظ ساختاری تفاوتهای زیادی با یکدیگر دارند؛ در گیربکس قدرتی چرخ دندهها از بزرگ به کوچک قرار گرفتهاند تا دور خروجی را افزایش دهند و برعکس در مدل سرعتی یا افزاینده سرعت انتقال نیرو از چرخ دنده کوچک به بزرگ است که دور خروجی را کاهش میدهند.
همچنین اندازه دندهها در نوع قدرتی بزرگتر و ضخیمتر از نوع سرعتی است تا بتوانند گشتاور بالا را بدون آسیب دیدگی تحمل کنند، علاوه بر این شافت ها و یاتاقان های بزرگتری نیز دارند تا در برابر لرزش، ضربه و فشار بالا مقاوم باشند؛ همچنین دنده ها در گیربکس های سرعتی کوچک تر و ظریف تر هستند و این میتواند به افزیش سرعت و انتقال حرکت روان آنها کمک کند.
تفاوت گیربکس قدرتی و سرعتی از لحاظ عملکردی
اگر بخواهیم از لحاظ عملکردی این دو گیربکس را با هم مقایسه کنیم باید به نحوه انتقال نیرو و میزان گشتاور خروجی آنها توجه داشته باشیم که در گیربکس قدرتی تمرکز بر افزایش قدرت از طریق کاهش سرعت است و سبب افزایش گشتاوری آن میشود تا دستگاه بتواند به آسانی بارهای سنگین را با فشار یکنواخت جابهجا کند.
در گیربکس سرعتی یا افزاینده سرعت روند برعکس خواهد بود به گونهای که گشتاور کاهش یافته و سرعت چرخش بالاتر میرود به طور کلی در سیستم هایی که نیاز به توقف، شروع سریع و دقت بالا دارند این مدل گزینه مناسبی خواهد بود.
تفاوت گیربکس قدرتی و سرعتی از لحاظ کاربرد
با توجه به تفاوت هایی که در ساختار و عملکرد این دو گیربکس وجود دارد، کاربرد آنها در صنایع مختلف متفاوت خواهد بود، گیربکسهای کاهنده سرعت یا قدرتی در صنایع سنگینی مانند نفت، گاز و پطروشیمی، فولاد و کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند، همچنین گیربکس های سرعتی در نیروگاه ها، کمپرسورها، توربین ها و ژنراتورهای تولید برق کاربرد دارد.
سخن پایانی
در این مقاله توضیح دادیم که تفاوت گیربکس قدرتی با سرعتی در چیست؟ و با کاربرد و ساختار هر یک آشنا شدید، گیربکس قدرتی برای تولید گشتاور بالا و نیروی زیاد مورد استفاده قرار میگیرند و گیربکسهای سرعتی در جابهجایی بارهای سبک و تولید سرعت به کار میروند.
قبل از خرید گیربکس قدرتی یا سرعتی نیازهای خود را از لحاظ گشتاور و سرعت شناسایی کنید تا بتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید.
